มรดกทางวัฒนธรรมที่ซ้อนทับหลายยุคสมัย จะสามารถเผยเรื่องราวของตัวเองในพื้นที่เดียวกันอย่างไร โดยไม่ละเลยที่จะเปิดโอกาสให้ผู้คนในปัจจุบัน ได้เรียนรู้และใช้ประโยชน์เพื่อวันนี้และอนาคต

โครงการพัฒนาสวนสาธารณะเชิงประวัติศาสตร์ใจกลางเมืองเชียงใหม่ “เผยแผ่นดินสู่ถิ่นเวียงแก้ว” อาจเป็นหนึ่งในกรณีศึกษาที่น่าสนใจที่สุดแห่งหนึ่งที่จะใช้ตอบคำถามนี้

โครงการพัฒนาข่วงหลวงเวียงแก้ว ผ่านทั้งกระบวนการรับฟังความคิดเห็น การประกวดแบบ การขุดค้นทางโบราณคดี การเจราจาเพื่อปรับเปลี่ยนแบบให้สอดคล้องกับข้อค้นพบทางโบราณคดีที่พบภายหลัง สิ่งที่น่าประทับใจในกระบวนการทำงานก็คือการพูดคุย หารือ ระหว่างผู้ปฏิบัติงานทุกฝ่ายที่ฝ่ายต่างมาพร้อมจุดยืนของตนเอง แต่ในที่สุดก็ใช้การประนีประนอมเพื่อให้โครงการก้าวไปข้างหน้าซึ่งเป็นเป้าหมายใหญ่ที่ทุกฝ่ายมีร่วมกัน ทั้งสำนักงานจังหวัดเชียงใหม่ กรมศิลปากร ผู้ออกแบบโครงการ และภาคประชาชนผู้มีส่วนร่วมสนับสนุนมาแต่แรกเริ่ม ส่งผลให้มรดกวัฒนธรรมต่างยุคต่างสมัยจะเผยตัวเองสู่สาธารณะในไม่ช้า

ปัจจุบัน โครงการในระยะที่ 1 ซึ่งใช้งบประมาณ 95 ล้านบาท มีกำหนดส่งมอบงานในปี พ.ศ. 2569 นี้ สิ่งที่ต้องมองไปข้างหน้าคือการสื่อสารถึงคุณค่าของมรดกทางวัฒนธรรมในพื้นที่ให้เป็นที่รับทราบต่อสาธารณะ และการมองไปถึงอนาคตของอาคารเรือนจำเก่า 3  หลัง ที่ถูกเก็บรักษาไว้ในพื้นที่ ซึ่งจะต้องได้รับการฟื้นฟูเพื่อใช้ประโยชน์ในพื้นที่อย่างเหมาะสมกับความจำเป็น บริบทของพื้นที่ และความต้องการของประชาชนต่อไป กระบวนการในช่วงนี้จะเป็นอย่างไรนั้น นับว่าเป็นก้าวที่ชวนติดตามสำหรับโครงการในระยะต่อไป

สยามสมาคมฯ โดยแผนกพิทักษ์มรดกสยามได้รับเชิญจากสำนักงานจังหวัดเชียงใหม่ให้มีส่วนร่วมเป็นที่ปรึกษา “คณะทำงานพัฒนาข่วงหลวงเวียงแก้ว” ในปี พ.ศ. 2564 จึงมีโอกาสร่วมให้ความเห็น ผสานความร่วมมือ และร่วมผลักดันให้เกิดข้อสรุปเพื่อการดำเนินโครงการดังกล่าวท่ามกลางความท้าทาย อันเนื่องมาจากความคิดเห็นที่แตกต่างหลากหลายของภาคส่วนต่างๆ ทั้งในและนอกพื้นที่ 

เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 21 พฤษภาคม ที่ผ่านมานี้ คณะผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ของสยามสมาคมฯ จึงได้ขอประสานมายังสำนักงานจังหวัดเพื่อขอทราบความก้าวหน้าของโครงการ นำโดย คุณพิไลพรรณ สมบัติศิริ นายกสมาคมฯ พร้อมกับ คุณสมลักษณ์ เจริญพจน์ อุปนายก คุณกนิษฐา กสิณอุบล กรรมการผู้จัดการ คุณจารุณี คงสวัสดิ์ ผู้จัดการแผนกพิทักษ์มรดกสยาม และคุณชุลีพร ไพรีรัก ภัณฑารักษ์

สมาคมฯ ได้รับการต้อนรับและนำชม โดย คุณพงษ์ศักดิ์ แก้วแสนเมือง ผู้อำนวยการกลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัด สำนักงานจังหวัดเชียงใหม่ พร้อมด้วยคณะเจ้าหน้าที่จากสำนักงานจังหวัดเชียงใหม่ และคุณสายกลาง จินดาสุ นักโบราณคดีชำนาญการ สังกัดกลุ่มโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่

สยามสมาคมฯ ขอขอบคุณสำนักงานจังหวัดเชียงใหม่  และกรมศิลปากร มา ณ โอกาสนี้ ที่กรุณาให้การต้อนรับอย่างอบอุ่นและกรุณาบรรยายนำชมโดยละเอียด