“มัวร์” แห่งสยาม: ชุมชนมุสลิมอินโด-เปอร์เซียในกรุงศรีอยุธยา
“มัวร์” เป็นคำที่ชาวตะวันตกใช้เรียกมุสลิมกลุ่มอินโด-อิหร่าน (เปอร์เซีย) ที่ตั้งถิ่นฐานอยู่ในกรุงศรีอยุธยาเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ ๒๒–๒๓ (คริสต์ศตวรรษที่ ๑๗-๑๘) มุสลิมกลุ่มนี้เข้ามาตั้งรกรากอยู่ในอยุธยาตั้งแต่ในช่วงต้นของการสร้างกรุงโดยเริ่มจากแถบนอกพระนครทางทิศใต้ ก่อนจะได้รับพระราชทานที่ดินให้เข้ามาตั้งชุมชนใหญ่โตอยู่ในกำแพงพระนครตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ ๒๒ เรื่อยมาจนเสียกรุง เอกสารต่างชาติระบุไว้ตรงกันว่าชุมชนแขกมัวร์ในกรุงศรีอยุธยาใหญ่โตโออ่า ประกอบด้วยอาคารก่ออิฐถือปูนที่งดงามแข็งแรง มีศาสนสถานใหญ่โตโออ่า ชุมชนประกอบด้วยย่านพักอาศัย ตลาดบกแบบบาร์ซาร์ คลังสินค้า ไปจนถึงย่านช่างฝีมือ ที่เชื่อมโยงด้วยถนนปูอิฐ สะพานโค้งและสวน
แต่ปัจจุบันร่องรอยนี้แทบไม่ปรากฎให้เห็นเลยเนื่องจากการเผาทำลายบ้านเมืองครั้งเสียกรุง การสร้างสิ่งปลูกสร้างใหม่ซ้อนทับอย่างต่อเนื่องนานหลายร้อยปี ประกอบกับบริเวณที่ตั้งชุมชนมิได้อยู่ในโครงการอนุรักษ์ของทางราชการอย่างสมบูรณ์ทำให้สิ่งปลูกสร้างและหลักฐานต่างๆ สูญหายไปมากตามกาลเวลา
จากความพยายามตลอด ๒๐ ปีในการศึกษาวิจัยเรื่องราวชองชุมชนนี้ ในปัจจุบันผู้บรรยายได้นำเอาเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาช่วยในการศึกษาและสร้างภาพองค์ประกอบต่างๆ โดยอาศัยข้อมูลทางประวัติศาสตร์ ประวัติศาสตร์ศิลปะ ประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม ผสานกับจินตนาการ เกิดเป็นงาน “ประวัติศาสตร์นิพนธ์เชิงทดลอง” เพื่อวิเคราะห์ และสร้างภาพจำลองของสิ่งก่อสร้าง ชุมชน และสถาปัตยกรรมต่างๆ ในชุมชนมุสลิมอินโด–เปอร์เซีย รวมไปถึงสิ่งก่อสร้างในสมัยอยุธยาที่ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมแบบอินโด–เปอร์เซีย ที่มีความเป็นลูกผสม (Hybrid) จนเกิดเอกลักษณ์พิเศษเป็นของตนเองอย่างน่าอัศจรรย์ ซึ่งการบรรยายจะเป็นส่วนหนึ่งที่มาจากกระบวนการศึกษาทดลองในครั้งนี้ โดยหวังว่าจะก่อให้เกิดการแลกปลี่ยนเรียนรู้และขยายการศึกษาประวัติศาสตร์อยุธยาในฐานะเมืองท่าการค้านานาชาติที่รุ่งเรืองที่สุดแห่งหนึ่งในอุษาคเนย์
About the speaker
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. จุฬิศพงศ์ จุฬารัตน์ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งอาจารย์พิเศษประจำคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาสถาปัตยกรรมจากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (เกียรตินิยม) ปริญญาโทด้านประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมจากมหาวิทยาลัยศิลปากร และปริญญาเอกสาขาประวัติศาสตร์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีความเชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ไทยตั้งแต่สมัยโบราณถึงต้นรัตนโกสินทร์ ความสัมพันธ์ไทยกับโลกมุสลิม ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นและการท่องเที่ยว ตลอดจนประวัติศาสตร์ศิลปะ สถาปัตยกรรม และตะวันออกกลาง รวมถึงมุสลิมศึกษาและอิหร่านศึกษา
When
วันเสาร์ที่ 23 พฤษภาคม 2569 เวลา 14:00 น.
Where
Admission
ไม่มีค่าใช้จ่าย
สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม กรุณาติดต่อ
เบอร์ 02 661 6470-3 ต่อ 201 หรืออีเมล lectures@thesiamsociety.org
More upcoming lectures
-
Infernal Visions: Exploring the Lower Realms in Thai Cosmological ParksการบรรยายThursday, 30 April 2026 at 19:00 -
Results of Archaeoastronomical Research at Sri Lanka’s Ancient Buddhist MonumentsการบรรยายThursday, 21 May 2026 at 19:00